Tuyển Tập Những Bài Thơ Về Thiên Nhiên Hay Nhất: Cảm Xúc Bốn Mùa Và Vẻ Đẹp Đất Việt

Thiên nhiên từ bao đời nay luôn là “người tình trăm năm” của thi ca. Từ những cánh rừng bạt ngàn, dòng sông lững lờ trôi cho đến ánh trăng huyền ảo, tất cả đều trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các thi sĩ. Những bài thơ về thiên nhiên không chỉ vẽ nên bức tranh phong cảnh hữu tình mà còn gửi gắm nỗi niềm tâm sự, triết lý nhân sinh và tình yêu quê hương đất nước nồng nàn.

Hòa mình vào dòng chảy của văn học, chúng ta hãy cùng lắng lòng lại để thưởng thức những vần thơ tuyệt tác, nơi cỏ cây hoa lá giao hòa cùng tâm hồn con người. Bên cạnh vẻ đẹp tĩnh lặng của mây trời, bạn cũng có thể tìm thấy sự sinh động của thế giới động vật qua những bài thơ về muông thú, tạo nên một bức tranh toàn bích về sự sống.

Những áng thơ bất hủ về vẻ đẹp thiên nhiên

Trong kho tàng văn học Việt Nam, có những tác phẩm đã trở thành kinh điển, khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên qua lăng kính của những tâm hồn lớn. Đọc những vần thơ này, ta tìm thấy sự an nhiên, lạc quan và những phút giây tĩnh lặng quý giá.

1. Mùa thu mới (Tác giả: Tố Hữu)

Bài thơ mang âm hưởng hào hùng nhưng cũng đầy lãng mạn cách mạng, nơi thiên nhiên hòa cùng niềm vui chiến thắng.

Ngày mỗi ngày, từng chiếc lá tre xanh
Đã mọc lên quanh những làng kháng chiến
Ngày mỗi ngày, từng miếng đất cỏ gianh
Đã lật lên dưới lưỡi cày mới luyện.

Vui cứ vui, ngày mỗi ngày, nhỏ nhỏ
Như từng cây cờ đỏ mọc trên đời.
Vui cứ đến tự bao giờ chẳng rõ
Như suối ngầm trong đất chảy trăm nơi…

Bỗng hôm nay nghe mùa thu mới gọi
Bao nhiêu vui chất chứa bấy nhiêu ngày
Ùa cả dậy, vui tràn đầy, chói lóa
Những trái tim, những ánh mắt, bàn tay!

Ôi đâu phải, qua đêm dài lạnh cóng
Mặt trời lên là hết bóng mù sương!
Ôi đâu phải, qua đoạn đường lửa bỏng
Cuộc đời ta bỗng chốc hóa thiên đường!

Nhưng sắc đẹp đã ửng hường đôi má
Cộng hòa ta nay tuổi mới mười ba
Sức đang lớn, chưa nở nang tất cả
Đã vui rồi, môi nở nụ cười hoa!

Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát
Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non
Yêu biết mấy, những con đường ca hát
Qua công trường mới dựng mái nhà son!

Yêu biết mấy những bước đi dáng đứng
Của đời ta chập chững buổi đầu tiên
Tập làm chủ, tập làm người xây dựng
Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!

Yêu biết mấy những con người đi tới
Hai cánh tay như hai cánh bay lên
Ngực dám đón những phong ba dữ dội
Chân đạp bùn không sợ các loài sên!

Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót
Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta!
Mùa thu đó, đã bắt đầu trái ngọt
Và bắt đầu nở rộ những vườn hoa…

Cảnh sắc mùa thu lá vàng rơi đầy lãng mạn trong thơ ca

2. Cảnh ngày hè (Tác giả: Nguyễn Trãi)

Một bức tranh mùa hè rực rỡ sắc màu và âm thanh, phản chiếu tâm hồn ưu ái dân chúng của Ức Trai.

Rồi hóng mát thuở ngày trường,
Hòe lục đùn đùn tán rợp giương.
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.
Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.
Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,
Dân giàu đủ khắp đòi phương.

3. Nhàn (Tác giả: Nguyễn Bỉnh Khiêm)

Triết lý sống “nhàn” hòa hợp tuyệt đối với tự nhiên, tránh xa vòng danh lợi.

Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai, vui thú nào
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu đến cội cây, ta sẽ uống,
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.

4. Câu cá mùa thu (Tác giả: Nguyễn Khuyến)

Tuyệt tác trong chùm thơ thu, vẽ nên cảnh thu tĩnh lặng và nỗi niềm thời thế.

Ao thu lặng lẽ nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối, ôm cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

5. Tràng giang (Tác giả: Huy Cận)

Nỗi buồn mênh mang của con người trước thiên nhiên rộng lớn, rợn ngợp.

Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp,
Con thuyền xuôi mái nước song song.
Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả,
Củi một cành khô lạc mấy dòng.

Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu,
Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều.
Nắng xuống, chiều lên sâu chót vót,
Sông dài, trời rộng, bến cô liêu.

Bèo dạt về đâu, hàng nối hàng,
Mênh mông không một chuyến đò ngang.
Không cần gợi chút niềm thân mật,
Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng.

Lớp lớp mây cao đùn núi bạc,
Chim nghiêng cánh nhỏ: bóng chiều sa.
Lòng quê dợn dợn vờn con nước,
Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà.

6. Ánh trăng (Tác giả: Nguyễn Duy)

Bài thơ là lời nhắc nhở về ân tình quá khứ, về thiên nhiên hồn nhiên và bao dung.

Hồi nhỏ sống với đồng với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỷ
Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể như là sông là rừng
Trăng cứ tròn vành vạnh kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc đủ cho ta giật mình

7. Đoàn thuyền đánh cá (Tác giả: Huy Cận)

Khúc tráng ca lao động giữa thiên nhiên biển trời hùng vĩ và tráng lệ.

Mặt trời xuống biển như hòn lửa,
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
…
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.

Nếu yêu thích việc phân tích sâu sắc các tác phẩm văn học về thiên nhiên và lãnh tụ, bạn có thể tham khảo thêm bài viết phân tích bài thơ về thăm vườn bác để cảm nhận rõ hơn sự tinh tế trong hồn thơ Việt.

8. Tức cảnh chiều thu (Tác giả: Bà Huyện Thanh Quan)

Thánh thót tàu tiêu mấy hạt mưa,
Khen ai khéo vẽ cảnh tiêu sơ.
Xanh om cổ thụ tròn xoe tán,
Trắng xoá tràng giang phẳng lặng tờ.
Bầu dốc giang sơn, say chấp rượu,
Túi lưng phong nguyệt, nặng vì thơ.
Cho hay cảnh cũng ưa người nhỉ,
Thấy cảnh ai mà chẳng ngẩn ngơ.

Sự giao hòa giữa thiên nhiên và con người

Thiên nhiên trong thơ không chỉ là cảnh vật vô tri mà còn là tấm gương phản chiếu tâm hồn. Cảnh vui hay buồn đều nhuốm màu tâm trạng của thi nhân.

1. Mùa hạ chín (Tác giả: Huy Cận)

Thân hình em là một mùa hạ chín
Anh như cây ngàn phủ bóng bên em
Mùa hạ đầy hương, hương rừng hương biển
Hoa đơm hương trên những cành chen.

Ôi mùa say nào gió nồng trong tóc
Gáy bâng khuâng như chiều lặn xôn xao
Em là nắng biển cồn cào rạo rực
Buồm anh si đi giữa những cồn lao.

Mùa hạ chín. Cả mùa em anh thức
Mùa biển rong leo quấn những cành trăng.

2. Bóng chiều đồng quê (Tác giả: Đan Dương)

Một bức tranh đồng quê yên bình, nơi con người lao động hăng say giữa thiên nhiên bao la.

Đồng ngô gió hát rì rào
Hương thơm gió thoảng ngạt ngào chân mây
Lá xanh ngô bắp thân gầy
Nâng niu che chở mấy thời nông dân.

Trời cao mây bạc trắng ngần
Ruộng sâu mấy bác nông dân làm đồng
Góc ruộng em bé cười trông
Mấy anh trâu béo mấy em bò gầy.
…
Gió lạnh chiều đông (Tác giả: Huy Cận)

Gió lạnh chiều đông nhớ tuổi thơ
Bầy chim chèo bẻo nấp bên bờ
Mênh mông nước bạc đồng sau gặt
Một nỗi buồn xa như sóng xô.

Cánh đồng ngô vàng bát ngát dưới bầu trời thiên nhiên hùng vĩ

Tuyển tập thơ về thiên nhiên cho thiếu nhi

Để nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ, không gì tuyệt vời hơn những bài thơ ngắn gọn, súc tích về thế giới quanh ta. Các thầy cô giáo thường sử dụng những vần thơ này trong bài giảng. Để hiểu thêm về nỗi vất vả và tâm huyết của người “trồng người”, bạn có thể đọc thêm bài thơ về nghề nghiệp giáo viên.

1. Hoa gạo (Tác giả: Nguyễn Lãm Thắng)

Một màu rực rỡ
Nhuộm đỏ tháng ba
Mùa hoa gạo nở
Rụng đầy lối qua.
…
Cũng như bé đấy
Chăm chỉ không thôi
Mùa thi nở rộ
Những hoa điểm mười.

Cây hoa gạo nở đỏ rực cả một góc trời thiên nhiên

2. Hoa kết trái (Tác giả: Thu Hà)

Hoa cà tim tím
Hoa mướp vàng vàng
Hoa lựu chói chang
Đỏ như đốm lửa.
…
Này các bạn nhỏ
Đừng hái hoa tươi
Hoa yêu mọi người
Nên hoa kết trái.

3. Gió (Tác giả: Đặng Hấn)

Gió lúc nào cũng chạy
Suốt ngày vội thế à
Lúc nào cũng huýt sáo
Lúc nào cũng hát ca…

Gió thích chơi chong chóng
Cùng bé chơi thả diều
Lại giật tung nón bé
Gió bông đùa chọc trêu.

4. Cầu vồng (Tác giả: Phạm Thanh Quang)

Chiếc cầu vồng bảy sắc
Uốn mình góc trời xa
Cầu vồng cũng có bạn
Cùng vươn qua mái nhà
…
Ơ kìa cầu vồng nhỏ
Còng lưng cõng cầu to
Như đôi bạn thân thiết
Chẳng xa nhau bao giờ!

Các bài thơ về thiên nhiên lớp 2

Những bài thơ trong chương trình tiểu học giúp các em thêm yêu mến cảnh vật làng quê.

1. Con trâu đen lông mượt (Tác giả: Trần Đăng Khoa)

Con trâu đen lông mượt
Cái sừng nó vênh vênh
Nó cao lớn lênh khênh
Chân đi như đập đất.
…
Trâu ơi, uống nước nhà?
Đây rồi nước mương trong
Có ánh Mặt Trời hồng
Có ánh Mặt Trăng tỏ

2. Ai dậy sớm (Tác giả: Võ Quảng)

Ai dậy sớm
Bước ra nhà
Cau ra hoa
Đang chờ đón
…
Ai dậy sớm
Chạy lên đồi
Cả đất trời
Đang chờ đón.

Chùm thơ thiên nhiên theo thể loại

Thơ 4 chữ về thiên nhiên

Thể thơ 4 chữ với nhịp điệu nhanh, vui tươi rất thích hợp để miêu tả sự chuyển động của tự nhiên.

1. Trưa hè (Tác giả: Trần Đăng Khoa)

Trưa hè thổi gió
Hoa phượng lung lay
Cánh hoa rụng bay
Như bầy bướm lượn
…
Trưa hè liên hoan
Hoa bay, ve hát.

2. Mưa giông (Tác giả: Nguyễn Lãm Thắng)

Ầm ầm sấm chớp
Gió cuốn mây về
Mưa rơi lộp độp
Mưa trườn qua đê
…
Rồi mai lúa lớn
Lúa sẽ trổ bông
Cho mùa gặt mới.

Cảnh mưa giông trút nước mang theo nỗi buồn man mác

Thơ 5 chữ về thiên nhiên

1. Mẹ thiên nhiên

Tôi vốn là chiếc hạt,
Mẹ Thiên Nhiên nuôi tôi,
Giờ thành cây rợp lá,
Hai mươi ba tuổi rồi.
…
Vậy tôi cũng lao động,
Xin hãy để tôi sống.

Cảm xúc bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông

Mỗi mùa đi qua đều để lại trong lòng người những dư vị riêng biệt, được các nhà thơ ghi lại trọn vẹn.

Mùa Xuân & Vẻ đẹp hùng vĩ

Đếm mùa (Tác giả: Giang Hồng)

Xuân tràn trên nắng thở
Rót mật vào tim đời
Ru nhẹ tiếng à ơi
Dòng trôi cùng phiêu lãng
…
Đông choàng vội lớp áo
Trắng những nỗi mù sương
Rải khẽ giọt vấn vương
Đếm mùa trong nhung nhớ.

Mùa Hè oi ả nhưng rực rỡ

Mùa hè thường gắn liền với nắng vàng và những loài hoa rực rỡ. Bên cạnh hoa phượng, hoa sen, bạn cũng có thể tìm thấy vẻ đẹp kiên cường qua bài thơ về hoa hướng dương, loài hoa luôn hướng về phía mặt trời như sức sống mãnh liệt của ngày hè.

1. Nắng hạ (Tác giả: Thủy Cúc)

Mới chớm đầu mùa Hạ
Mà đã nắng cháy da
Ve râm ran các ngả
Hè sang ôi, oi nồng
…
Mồ hôi ai ướt đẫm
Mệt mỏi đứng bên đường
Khao khát ước mưa tuôn
Cho dịu dàng đôi chút!

2. Mùa hè nắng nóng (Tác giả: Trần Nhạc)

Bình minh như giữa trưa!
Nắng chang chang đổ lửa
Nóng ập vào gõ cửa
Gió trốn biệt nơi đâu?
…
Sợ quá mùa hè ơi!
Ở nơi đâu cũng nóng.

Mùa Thu dịu dàng

1. Sang thu (Tác giả: Hữu Thỉnh)

Một bài thơ tinh tế ghi lại khoảnh khắc giao mùa tuyệt đẹp.

Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
…
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

Mùa Đông lạnh giá và nỗi nhớ

1. Giữa trời trắng xóa

Sương đông phủ trắng xóa
Kéo dài miền đêm hoang
Phủ ngập cả đường phố
Buồn vắng trong lòng đêm…

2. Giận mùa đông (Tác giả: Đỗ Mỹ Loan)

Nghĩ đến mùa đông… giận lắm rồi!
Để sầu héo hắt cả muôn nơi
Bâng khuâng nỗi nhớ giăng đầy ngõ
Khắc khoải niềm thương phủ ngập trời…

Vẻ đẹp non sông gấm vóc Việt Nam qua trang thơ

Các nhà thơ đã dùng ngòi bút của mình để khắc họa vẻ đẹp hùng vĩ của Đà Lạt, Hạ Long, hay sự cổ kính của Hội An. Việc ghi dấu vẻ đẹp này cũng giống như cách con người muốn lưu giữ những ký ức quan trọng lên cơ thể, như những các hình xăm ý nghĩa mang đậm dấu ấn cá nhân và nghệ thuật.

1. Đà Lạt trăng mờ (Tác giả: Hàn Mạc Tử)

Đây phút thiêng liêng đã khởi đầu:
Trời mơ trong cảnh thực huyền mơ!
Trăng sao đắm đuối trong sương nhạt,
Như đón từ xa một ý thơ.

Ai hãy làm thinh chớ nói nhiều,
Để nghe dưới đáy nước hồ reo;
Để nghe tơ liễu run trong gió,
Và để xem trời giải nghĩa yêu…

2. Hạ Long (Tác giả: Vương Trọng)

Một vùng Biển – Núi giao duyên
Trời sa đáy nước, nước nghiêng chân trời
Thuyền trôi hay kỷ nguyên trôi
Một ta đối diện bao thời xa xưa.
…
Nhập mình vào với Hạ Long
Ta thanh thản, ta sáng trong, ta giàu
Lo toan gác lại phía sau
Một ta hội đủ trăm màu thiên nhiên.

3. Chùa Cầu (Tác giả: Phạm Đình Nhân)

Lung linh phố cổ Hội An
Đèn lồng rực rỡ, trăm ngàn đuốc hoa
Đây rồi ta lại gặp ta
Ba trăm năm ấy biết là còn đây.
…
Hoa đăng, rồng múa rộn ràng
Nét xưa để lại vẻ vang kinh kỳ
Ai về xứ Quảng nhớ gì
Nhớ thăm Hội Quán, nhớ đi Chùa Cầu.

Thơ lục bát về thiên nhiên

Thể thơ lục bát truyền thống của dân tộc luôn mang lại cảm giác êm đềm, sâu lắng khi miêu tả cảnh vật.

1. Đêm xuân đi thuyền chơi chùa Hương Tích (Nguyễn Văn Đào)

Chạnh niềm nhớ cảnh chùa Hương,
Cùng nhau đính ước lên đường dạo chơi;
Thanh minh gặp buổi êm trời,
Thuyền lan thuận gió đón người du xuân.
…
Non non nước nước mây mây,
Nghìn năm phải lấy chốn này làm hơn.

2. Tiên cảnh Sapa (Bùi Minh Trí)

Chiều buông sương trắng Sa Pa
Rừng cây thấp thoáng ngân nga suối ngàn
Thiên nhiên nét vẽ không gian
Bồng Lai tiên cảnh như tràn xuống đây…
Núi Hàm Rồng dáng uy nghi
Từ đây nhìn cảnh mê ly cõi trần.

Kết luận

Những bài thơ về thiên nhiên trên đây là minh chứng sống động cho mối giao cảm tuyệt vời giữa con người và vạn vật. Từ những vần thơ ấy, chúng ta không chỉ thấy được vẻ đẹp đa dạng của bốn mùa, sự hùng vĩ của non sông đất Việt mà còn tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn. Hãy để những áng thơ này nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường sống xanh tươi trong mỗi chúng ta.