Contents
Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về những sửa đổi, bổ sung Luật bóng đá 2022-2023 của Hội đồng Luật bóng đá quốc tế (IFAB). Những thay đổi này tập trung vào các vấn đề quan trọng như quy định về thay thế cầu thủ dự bị, cách đánh giá lỗi dùng tay chơi bóng, và làm rõ hơn các tình huống việt vị. Việc nắm vững những quy định mới này là cần thiết cho cả cầu thủ, huấn luyện viên và trọng tài để đảm bảo sự công bằng và tính chuyên nghiệp trong các trận đấu.
1. Thay Đổi Quy Định Về Cầu Thủ Dự Bị
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất là việc điều chỉnh số lượng cầu thủ dự bị được thay thế trong mỗi trận đấu. Trước đây, trong giai đoạn “hậu Covid”, quy định tạm thời cho phép mỗi đội được thay tối đa 5 cầu thủ dự bị. Nay, quy định này đã chính thức trở thành một phần của Luật thi đấu.
- Số lượng cầu thủ đăng ký dự bị: Mỗi đội được phép đăng ký tối đa 15 cầu thủ dự bị.
- Số lần thay thế: Mỗi đội được thay thế tối đa 5 cầu thủ dự bị. Tuy nhiên, số lần thay thế trong mỗi trận đấu của mỗi đội chỉ giới hạn ở 3 lần, trừ trường hợp việc thay thế diễn ra trong khoảng thời gian nghỉ giữa các hiệp đấu.
- Thay thế đồng thời: Khi hai đội cùng thay cầu thủ tại một thời điểm, mỗi đội sẽ bị tính là đã sử dụng một lần thay thế.
- Trận đấu loại trực tiếp có hiệp phụ: Trong các trận đấu loại trực tiếp có hai hiệp phụ, mỗi đội có thể được thay thế thêm 1 cầu thủ dự bị (cầu thủ dự bị thứ 6). Quy định này cần phải được quy định rõ trong Điều lệ giải đấu, không áp dụng mặc định.
2. Làm Rõ Các Quy Định Về Quản Lý Trận Đấu Của Trọng Tài
VFF cũng nhấn mạnh các vấn đề liên quan đến việc trọng tài quản lý và điều hành trận đấu, bao gồm:
- Tung đồng xu: Việc tung đồng xu để tiến hành các thủ tục như chọn đội giao bóng, chọn cầu môn đá luân lưu 11m là trách nhiệm của trọng tài.
- Xử phạt trong loạt luân lưu 11m: Những người của đội bóng không tham gia đá phạt (bao gồm cầu thủ, cầu thủ dự bị, hoặc đã bị thay thế, các quan chức đội bóng) có thể bị trọng tài xử lý kỷ luật bằng thẻ vàng, thẻ đỏ nếu vi phạm.
- Tấn công người ngoài cuộc: Hành vi cầu thủ tấn công người ngoài cuộc sẽ không có quả phạt trực tiếp. Nếu trọng tài dừng trận đấu để xử lý tình huống:
- Nếu cầu thủ tự ý rời sân và thực hiện hành vi vi phạm ở ngoài sân, trọng tài sẽ phạt quả gián tiếp trên đường biên nơi cầu thủ rời sân.
- Nếu hành vi xảy ra trong sân thi đấu, trọng tài sẽ thực hiện quả thả bóng chạm đất để bắt đầu lại trận đấu.
- Vị trí chân thủ môn khi bắt phạt đền:
- Trước khi bóng được đá đi (sau tiếng còi của trọng tài và khi bóng chưa vào cuộc), thủ môn buộc phải đứng cả hai chân trên đường cầu môn, không được bước lên hoặc lùi ra sau vạch cầu môn.
- Khi bóng đã được đá đi, thủ môn có thể có một chân bước lên phía trước vạch và chân còn lại đứng trên vạch hoặc lùi ra sau vạch cầu môn.
3. Phân Tích Lỗi Dùng Tay Chơi Bóng
Luật mới đã làm rõ hơn việc đánh giá lỗi dùng tay chơi bóng:
- Phạm vi cánh tay: Phần cánh tay chạm bóng được tính từ đáy nách, không phải từ cuối ống tay áo.
- Tình huống không bị phạt: Cầu thủ sẽ không bị coi là phạm lỗi nếu tư thế tay lúc chạm bóng là tư thế tự nhiên khi di chuyển, hoặc để chống đỡ cơ thể khi ngã.
- Các trường hợp “tai nạn”: Cầu thủ không bị phạt lỗi tay chạm bóng nếu:
- Đã chơi bóng bằng bộ phận hợp lệ, rồi bóng nảy sang tay mất kiểm soát.
- Đang mở rộng tay, bất ngờ bị đồng đội đá bóng trúng tay.
- Bàn thắng sau lỗi chạm bóng: Bàn thắng sẽ không được công nhận nếu cầu thủ để bóng chạm tay (dù vô ý) ngay trước khi bóng vào lưới hoặc ngay lập tức ghi bàn. Tuy nhiên, nếu sau pha chạm bóng vô ý, tư thế tay không bị coi là phạm lỗi và không ghi bàn ngay lập tức, bàn thắng vẫn được công nhận.
Cầu thủ ngăn cản cú sút của đối phương bằng tay trong vòng cấm
4. Làm Rõ Tình Huống Việt Vị
Quy định mới nhằm làm rõ hơn việc đánh giá tình huống cầu thủ ở vị trí việt vị có được chơi bóng hay không sau khi bóng chạm một cầu thủ phòng ngự đối phương.
- Quy định cũ (từ 2014): Cầu thủ việt vị bị coi là hưởng lợi nếu đường chuyền hoặc cú chạm bóng của đồng đội bật lại, chuyển hướng từ cầu thủ phòng ngự đối phương hoặc khung thành. Ngược lại, nếu cầu thủ phòng ngự đã chơi bóng nhưng bóng không đi theo ý muốn và tới chân cầu thủ tấn công ở vị trí việt vị, cầu thủ tấn công đó sẽ được chơi bóng và không bị phạt việt vị.
- Khái niệm “cầu thủ phòng ngự đã chơi bóng”: Khái niệm này trước đây gây ra nhiều hiểu lầm. Nay, IFAB đưa ra các yếu tố xem xét cụ thể hơn:
- Khoảng cách di chuyển của bóng và cầu thủ: Quan sát rõ bóng.
- Tốc độ di chuyển của bóng.
- Phản ứng của cầu thủ: Không chỉ hành động theo bản năng.
- Bóng di chuyển trên mặt đất: Thường dễ kiểm soát hơn trên không.
- Ví dụ minh họa:
- Cầu thủ tấn công nhận bóng sau khi cầu thủ phòng ngự đã chủ động kiểm soát bóng (chuyển cho đồng đội, khống chế, hoặc đá đi) sẽ được chơi bóng và không bị phạt việt vị.
- Cầu thủ tấn công nhận bóng sau khi bóng chạm cầu thủ phòng ngự, nhưng cầu thủ phòng ngự đó chưa được coi là chủ động chơi bóng, thì cầu thủ tấn công sẽ bị phạt việt vị.
Những thay đổi này hứa hẹn sẽ mang lại sự rõ ràng và minh bạch hơn cho các quyết định của trọng tài, góp phần nâng cao chất lượng các trận đấu bóng đá chuyên nghiệp.
