Contents
Bơi lội không chỉ là một kỹ năng sinh tồn thiết yếu mà còn là môn thể thao cạnh tranh đầy hấp dẫn, đòi hỏi sự kết hợp hoàn hảo giữa thể lực và kỹ thuật. Dù bạn là người mới bắt đầu làm quen với đường đua xanh hay là một vận động viên nghiệp dư, việc nắm vững luật bơi lội là yếu tố tiên quyết để đảm bảo tính công bằng và tránh những lỗi phạm quy đáng tiếc.
Cũng giống như sự nghiêm ngặt trong luật boxing hay bất kỳ môn thể thao đối kháng nào, bơi lội có những quy chuẩn khắt khe về tư thế, cách xuất phát và kỹ thuật quay vòng. Bài viết này của Thể Thao Mỗi Ngày sẽ tổng hợp chi tiết các quy định thi đấu bơi lội cơ bản và quan trọng nhất hiện nay, giúp bạn tự tin hơn mỗi khi bước xuống hồ bơi.
1. Quy định về kỹ thuật xuất phát
Trong thi đấu chuyên nghiệp, khoảnh khắc xuất phát đóng vai trò chiến lược, ảnh hưởng trực tiếp đến thành tích cuối cùng. Luật bơi lội quy định rõ ràng về quy trình này đối với các kiểu bơi tự do, bơi ếch và bơi bướm.
- Tư thế chuẩn bị: Khi trọng tài phát tín hiệu còi dài, các vận động viên (VĐV) phải bước lên bục xuất phát. Hai chân cần đặt cách mép bục một khoảng bằng nhau. Khi có lệnh “chuẩn bị”, ít nhất một bàn chân phải đặt ở mép trước của bục.
- Hiệu lệnh: VĐV chỉ được phép thực hiện động tác nhảy xuống nước ngay sau khi có tín hiệu phát lệnh (súng, còi, hoặc kèn).
- Lỗi xuất phát: Bất kỳ hành động xuất phát nào diễn ra trước tín hiệu lệnh đều bị coi là phạm quy. Theo luật hiện hành, nếu VĐV phạm lỗi xuất phát lần thứ nhất, họ sẽ bị loại trực tiếp khỏi cuộc đua (trước đây có thể được nhắc nhở một lần, nhưng luật ngày càng nghiêm ngặt hơn để đảm bảo tính chuyên nghiệp).
Vận động viên chuẩn bị tư thế xuất phát trên bục
2. Luật thi đấu trong bơi tự do (Freestyle)
Bơi tự do thường được hiểu là kiểu bơi trườn sấp, nhưng trong luật thi đấu, khái niệm này rộng hơn.
- Tự do lựa chọn kiểu bơi: VĐV được phép sử dụng bất kỳ kiểu bơi nào giúp họ di chuyển nhanh nhất. Tuy nhiên, trong các nội dung bơi hỗn hợp (cá nhân hoặc tiếp sức), phần “bơi tự do” bắt buộc phải là một kiểu bơi khác với bơi ướm, bơi ngửa và bơi ếch.
- Quy tắc chạm thành bể: Sau mỗi chiều dài bể bơi hoặc khi về đích, bất kỳ bộ phận nào của cơ thể VĐV cũng phải chạm vào thành bể.
- Nổi trên mặt nước: Trong suốt quá trình bơi, một phần cơ thể phải luôn phá vỡ mặt nước. Ngoại lệ duy nhất là khi xuất phát và quay vòng, VĐV được phép chìm hoàn toàn dưới nước nhưng không quá 15m. Sau vạch 15m, đầu của VĐV phải nhô lên khỏi mặt nước.
Vận động viên bơi tự do phải giữ một phần cơ thể nổi trên mặt nước
3. Các quy định nghiêm ngặt trong bơi ếch
Bơi ếch là kiểu bơi đòi hỏi kỹ thuật và sự phối hợp nhịp nhàng cao, do đó luật bơi lội dành cho kiểu bơi này cũng rất chi tiết để tránh việc VĐV tạo ra các động tác không đúng chuẩn nhằm lợi dụng sức nước.
- Tư thế thân người: Từ sau động tác quạt tay đầu tiên sau khi xuất phát hoặc quay vòng, cơ thể phải luôn ở tư thế nằm sấp. Tuyệt đối không được xoay người sang tư thế ngửa.
- Động tác tay và chân: Mọi chuyển động của hai tay và hai chân phải thực hiện đồng thời và trên cùng một mặt phẳng ngang. Luật cấm hoàn toàn các động tác quạt tay hoặc đạp chân luân phiên (so le).
- Phạm vi quạt tay: Hai tay phải đưa từ ngực về phía trước và quạt về phía sau. Đặc biệt, khuỷu tay không được vượt quá đường kẻ dọc hông (trừ lúc xuất phát hoặc quay vòng).
- Chạm thành bể: Khi quay vòng hoặc về đích, VĐV bắt buộc phải chạm cả hai tay cùng lúc vào thành bể (có thể ở trên hoặc dưới mặt nước). Điều này đòi hỏi sự chính xác cao, tương tự như sự kỷ luật trong các đòn thế của luật ufc, nơi một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến kết quả không mong muốn.
Kỹ thuật chạm thành bể bằng hai tay trong bơi ếch
4. Luật thi đấu bơi bướm
Được mệnh danh là kiểu bơi khó nhất, bơi bướm yêu cầu sức mạnh cơ bắp và sự dẻo dai.
- Tư thế: Thân người phải giữ nằm sấp, hai vai song song với mặt nước.
- Động tác tay: Hai cánh tay phải vung cùng lúc ra phía trước trên mặt nước và thực hiện động tác quạt ngược ra sau đồng thời.
- Động tác chân: Chân thực hiện động tác uốn sóng (đạp bướm) cùng lúc. Không được phép đạp chân so le như bơi sải hay bơi ếch.
- Giới hạn lặn: Tương tự bơi tự do, VĐV được phép lặn dưới nước tối đa 15m sau khi xuất phát và quay vòng. Khi đến vạch này, đầu phải nhô lên để thực hiện chu kỳ bơi.
Động tác quạt tay đồng thời trên mặt nước trong bơi bướm
5. Quy tắc chung trên đường đua và xử lý vi phạm
Để đảm bảo trật tự và công bằng, Liên đoàn Bơi lội Thế giới (FINA) và các tổ chức thể thao quốc gia thiết lập các quy tắc chung áp dụng cho mọi nội dung thi đấu.
- Hoàn thành cự ly: VĐV được tính là hoàn thành phần thi khi chạm thành bể tại làn bơi mà mình xuất phát.
- Không cản trở: Nếu VĐV bơi lấn sang làn của đối thủ và gây cản trở, họ sẽ bị loại ngay lập tức.
- Không chạm đáy: VĐV không được phép bước đi hoặc dậm nhảy từ đáy bể (trừ trường hợp đứng nghỉ trong bơi tự do nhưng không được di chuyển).
- Trang thiết bị: Nghiêm cấm sử dụng các dụng cụ hỗ trợ tăng tốc độ, sức bền hoặc khả năng nổi (như chân vịt, găng tay màng). Kính bơi và mũ bơi là những phụ kiện được phép sử dụng.
- Nội dung tiếp sức: Đội tiếp sức (thường 4 người) sẽ bị loại nếu thành viên tiếp theo nhảy xuống nước khi đồng đội chưa chạm thành bể. Các thành viên đã bơi xong phải nhanh chóng rời khỏi đường đua để không cản trở các đội khác.
Các làn bơi được phân chia rõ ràng trong thi đấu chuyên nghiệp
6. Cách tính thời gian (Timing)
Trong bơi lội, thắng thua đôi khi chỉ được định đoạt bằng phần trăm giây. Do đó, hệ thống bấm giờ cực kỳ quan trọng.
- Hệ thống tự động: Tại các giải đấu lớn, thời gian được đo bằng các tấm cảm biến chạm (touchpads) tại thành bể. Độ chính xác lên đến 1/100 giây.
- Hệ thống bán tự động/thủ công: Được giám sát bởi trọng tài bấm giờ. Thông thường sẽ có 3 trọng tài bấm giờ cho một làn bơi để lấy kết quả trung bình, đảm bảo sai số thấp nhất.
Việc nắm vững luật bơi lội không chỉ giúp các vận động viên tránh bị loại oan uổng mà còn giúp khán giả thưởng thức trọn vẹn sự kịch tính của đường đua xanh. Hy vọng những thông tin mà Thể Thao Mỗi Ngày vừa chia sẻ sẽ giúp bạn có cái nhìn chuyên sâu hơn về bộ môn này. Hãy tiếp tục tập luyện và tuân thủ đúng luật để đạt được thành tích tốt nhất!
