Luật Bóng Đá 5 Người (Futsal) Mới Nhất: Hướng Dẫn Chi Tiết Theo Tiêu Chuẩn FIFA

Bóng đá 5 người (thường được biết đến chuyên nghiệp là Futsal) là môn thể thao đòi hỏi tốc độ, kỹ thuật và tư duy chiến thuật cao. Tuy nhiên, khác với bóng đá sân 7 hay sân 11, luật bóng đá 5 người có những quy định rất đặc thù và chặt chẽ về thời gian, lỗi tổng hợp và cách thay người.

Dù bạn là cầu thủ phong trào hay đang hướng tới chuyên nghiệp, việc nắm vững luật thi đấu là yếu tố cốt lõi để tránh những thẻ phạt đáng tiếc và tận dụng tối đa lợi thế trên sân. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp chi tiết và đầy đủ nhất các điều luật quan trọng dựa trên quy định của FIFA.

1. Quy Định Về Thay Người Và Trang Phục Thi Đấu

Nguyên tắc thay người (Luật III)

Trong bóng đá 5 người, việc thay người linh hoạt là một trong những điểm hấp dẫn nhất.

• Số lượng: Không giới hạn số lượng cầu thủ thay thế trong một trận đấu.
• Thời điểm: Cầu thủ có thể thay khi bóng trong cuộc hoặc ngoài cuộc.
• Quy trình: Cầu thủ bị thay phải rời sân hoàn toàn qua khu vực thay người của đội mình trước khi cầu thủ dự bị được vào sân.

Lưu ý quan trọng:

• Nếu cầu thủ dự bị vào sân trước khi cầu thủ chính thức rời sân, trọng tài sẽ dừng trận đấu, cảnh cáo (thẻ vàng) cầu thủ vào sân và cho đối phương hưởng quả phạt gián tiếp.
• Bất kỳ cầu thủ nào cũng có thể đổi vị trí cho thủ môn, nhưng phải báo trước cho trọng tài và thực hiện khi bóng ngoài cuộc, đồng thời phải mặc áo thủ môn đúng quy định.

Trang phục cầu thủ (Luật IV)

Để đảm bảo an toàn, FIFA quy định nghiêm ngặt:

• Cơ bản: Áo thun (có số), quần đùi, bít tất dài, bọc ống quyển (bắt buộc) và giày (đế cao su mềm hoặc vải).
• Thủ môn: Được phép mặc quần dài. Màu áo phải khác biệt với cầu thủ hai đội và trọng tài.
• Cấm: Không mang vật trang sức hoặc vật dụng gây nguy hiểm.

2. Hệ Thống Trọng Tài Và Thư Ký

Một trận đấu Futsal tiêu chuẩn quốc tế được điều hành bởi một tổ trọng tài gồm:

1. Trọng tài chính (Luật V): Người có quyền lực cao nhất, quyết định mọi tình huống trên sân.
2. Trọng tài thứ 2 (Luật VI): Hoạt động đối diện trọng tài chính, hỗ trợ quan sát và có quyền dừng trận đấu khi có lỗi.
3. Trọng tài thứ 3 và Thư ký bấm giờ (Luật VII): Chịu trách nhiệm về thời gian thi đấu, ghi nhận lỗi tổng hợp và các lần hội ý.

Điểm đặc biệt: Trong trường hợp hai trọng tài chính và thứ 2 có quyết định mâu thuẫn (ví dụ: một người thổi phạt đội A, một người thổi phạt đội B cùng lúc), quyết định của trọng tài chính luôn được ưu tiên.

3. Thời Gian Thi Đấu (Luật VIII)

Khác với bóng đá phủi thông thường, Futsal chuyên nghiệp chơi theo thể thức “bóng sống” (bấm giờ chết):

• Thời lượng: 2 hiệp, mỗi hiệp 20 phút. Đồng hồ sẽ dừng khi bóng ngoài cuộc.
• Hội ý: Mỗi đội được quyền hội ý 1 lần trong mỗi hiệp (thời gian 1 phút). Nếu hiệp 1 không dùng quyền hội ý, quyền này không được cộng dồn sang hiệp 2.
• Nghỉ giữa hiệp: Không quá 15 phút.

4. Luật Về Bàn Thắng Và Bóng Trong/Ngoài Cuộc

Bóng ngoài cuộc (Luật X)

Bóng được xem là ngoài cuộc khi:

• Vượt hoàn toàn khỏi đường biên dọc hoặc biên ngang.
• Bóng chạm trần nhà thi đấu (trận đấu sẽ bắt đầu lại bằng quả đá biên).
• Trọng tài thổi còi dừng trận đấu.

Bàn thắng hợp lệ (Luật XI)

Bàn thắng được công nhận khi quả bóng đã hoàn toàn vượt qua vạch vôi giữa hai cột dọc và dưới xà ngang.

• Lưu ý: Bàn thắng từ quả ném phát bóng trực tiếp của thủ môn hoặc từ quả đá biên trực tiếp (không chạm ai) sẽ không được công nhận.

5. Lỗi Và Các Hình Thức Xử Phạt (Luật XII)

Đây là phần phức tạp nhất trong luật bóng đá 5 người mà các cầu thủ cần đặc biệt lưu ý.

Lỗi phạt trực tiếp

Đội đối phương sẽ được hưởng quả phạt trực tiếp nếu cầu thủ vi phạm các lỗi do bất cẩn, liều lĩnh hoặc dùng lực quá mức như: đá, ngáng chân, nhảy vào người, chèn, đánh, xô đẩy đối phương.

• Nếu lỗi này xảy ra trong vòng cấm địa đội nhà, sẽ bị phạt đền (Penalty 6m).

Lỗi phạt gián tiếp

Phạt gián tiếp (bàn thắng chỉ được tính khi bóng chạm chân cầu thủ khác trước khi vào lưới) áp dụng cho các lỗi:

• Thủ môn nhận bóng về từ đồng đội khi bóng chưa qua giữa sân hoặc chưa chạm đối phương.
• Thủ môn cầm bóng quá 4 giây.
• Lối chơi nguy hiểm, cản người không bóng.

Thẻ phạt và quy định “treo giò” 2 phút

• Thẻ vàng: Cảnh cáo (phản ứng, phạm lỗi nhiều lần, vào sân sai luật…).
• Thẻ đỏ (Truất quyền thi đấu): Dành cho lỗi thô bạo, nhổ nước bọt, hoặc ngăn cản cơ hội ghi bàn rõ rệt.
  • Cầu thủ bị thẻ đỏ phải rời sân và không được quay lại.
  • Đội có cầu thủ bị thẻ đỏ phải thi đấu thiếu người trong 2 phút.
  • Nếu đối phương ghi bàn trong 2 phút này, đội bị phạt được bổ sung người ngay lập tức. Nếu sau 2 phút không có bàn thắng, được bổ sung người.

6. Lỗi Tổng Hợp (Luật XIV) – Đặc Sản Của Futsal

Một trong những điều luật tạo nên sự kịch tính của bóng đá 5 người là Lỗi tổng hợp:

1. 5 lỗi đầu tiên: Đối phương đá phạt, được phép làm hàng rào (cách 5m).
2. Từ lỗi thứ 6 trở đi:
   • Đội phạm lỗi không được làm hàng rào.
   • Đối phương được đá phạt trực tiếp từ chấm phạt đền thứ 2 (cách khung thành 10m) hoặc tại nơi phạm lỗi (nếu gần khung thành hơn).
   • Thủ môn phải đứng cách bóng tối thiểu 5m.
   • Cầu thủ đá phạt phải sút thẳng cầu môn, không được chuyền.

Lưu ý: Lỗi tổng hợp được xóa bỏ sau khi kết thúc hiệp 1. Tuy nhiên, nếu trận đấu bước vào hiệp phụ, lỗi của hiệp 2 sẽ tiếp tục được tính.

7. Các Tình Huống Cố Định

Đá biên (Luật XVI)

• Thực hiện khi bóng ra biên dọc.
• Bóng phải đặt chết trên vạch hoặc ngoài vạch.
• Cầu thủ có 4 giây để thực hiện. Quá 4 giây, quyền đá biên thuộc về đối thủ.
• Không được đá trực tiếp vào gôn để ghi bàn.

Quả ném phát bóng (Luật XVII)

• Khi bóng ra hết biên ngang do đội tấn công chạm cuối cùng.
• Thủ môn phải dùng tay ném bóng ra khỏi vòng cấm.
• Thủ môn không được chạm bóng lần 2 cho đến khi bóng chạm đối phương.

Phạt góc (Luật XVIII)

• Đặt bóng trong cung đá phạt góc.
• Thời gian thực hiện: Tối đa 4 giây.
• Có thể ghi bàn trực tiếp từ phạt góc.

8. Đá Luân Lưu 6m

Khi trận đấu cần xác định thắng thua và kết thúc với tỷ số hòa, loạt sút luân lưu sẽ được tiến hành:

• Mỗi đội thực hiện 5 lượt sút.
• Cầu thủ thực hiện phải được chọn từ danh sách đăng ký và không bị truất quyền thi đấu.
• Nếu sau 5 lượt vẫn hòa, sẽ đá đối xứng từng quả một (cái chết bất ngờ) cho đến khi tìm được đội thắng.

Kết luận:

Hiểu rõ luật bóng đá 5 người không chỉ giúp trận đấu diễn ra công bằng, chuyên nghiệp mà còn bảo vệ chính các cầu thủ khỏi những chấn thương và thẻ phạt không đáng có. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về luật thi đấu Futsal hiện hành. Hãy áp dụng ngay vào trận đấu tới để nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội bóng của bạn!