Contents
- 1. Quy định chuẩn về kích thước sân thi đấu
- 2. Tiêu chuẩn về dụng cụ thi đấu: Vợt và Bóng
- Tiêu chuẩn chọn vợt
- Tiêu chuẩn chọn bóng
- 3. Luật giao bóng và đỡ bóng trong Tennis
- Quy trình chọn sân và quyền giao bóng
- Vị trí và trình tự giao bóng
- Các lỗi khi giao bóng
- 4. Cách tính điểm trong Tennis (Scoring System)
- Thang điểm trong một Game đấu
- Cách tính Set và Trận đấu (Match)
- 5. Các lỗi phổ biến và quy định xử phạt
- 6. Quy định về thời gian nghỉ ngơi
- 7. Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQ)
- Kết luận
Khi mới bắt đầu làm quen với bộ môn banh nỉ, rất nhiều người chơi cảm thấy bối rối trước hệ thống quy định có phần phức tạp. Luật chơi tennis quy định như thế nào về cách tính điểm, kích thước sân, trình tự giao bóng hay các lỗi thường gặp? Để không bị mất điểm oan uổng và thi đấu tự tin hơn, việc nắm vững các quy chuẩn là điều kiện tiên quyết.
Bài viết dưới đây của Thể Thao Mỗi Ngày sẽ tổng hợp và giải thích chi tiết những điều luật quan trọng nhất dựa trên quy định hiện hành của Liên đoàn Quần vợt Quốc tế (ITF). Đây là cẩm nang không thể thiếu cho bất kỳ ai muốn theo đuổi bộ môn này một cách nghiêm túc.
Tổng hợp luật chơi tennis mới nhất cho người mới bắt đầu
1. Quy định chuẩn về kích thước sân thi đấu
Theo bộ luật hiện hành của ITF, sân tennis tiêu chuẩn bắt buộc phải là hình chữ nhật, bề mặt sân phẳng và đảm bảo khả năng thoát nước tốt, không bị đọng nước gây ảnh hưởng đến chất lượng thi đấu. Tùy thuộc vào nội dung đánh đơn hay đánh đôi, kích thước sân sẽ có sự điều chỉnh cụ thể:
- Sân đánh đơn: Chiều dài 23,77m x Chiều rộng 8,23m.
- Sân đánh đôi: Chiều dài 23,77m x Chiều rộng 10,97m.
- Chiều cao lưới: Tại vị trí chính giữa sân, lưới phải đạt độ cao chuẩn là 0,914m.
Việc hiểu rõ kích thước sân không chỉ giúp bạn tránh đánh bóng ra ngoài mà còn hỗ trợ việc di chuyển chiến thuật hợp lý hơn. Nếu bạn quan tâm đến các quy định chi tiết hơn về cơ sở vật chất, có thể tìm hiểu thêm về [luật quần vợt] để có cái nhìn tổng quan nhất về bộ môn này.
Sân tennis tiêu chuẩn hình chữ nhật với kích thước quy định bởi ITF
2. Tiêu chuẩn về dụng cụ thi đấu: Vợt và Bóng
Để đảm bảo tính công bằng, luật chơi tennis đưa ra những thông số kỹ thuật khắt khe cho vợt và bóng thi đấu.
Tiêu chuẩn chọn vợt
Một cây vợt hợp lệ cần tuân thủ các giới hạn kích thước sau:
- Chiều dài tổng thể: Tối đa 73,7cm (bao gồm cả cán).
- Chiều rộng tổng thể: Tối đa 31,7cm.
- Mặt lưới: Chiều dài không quá 39,37cm và chiều rộng không quá 29,21cm.
Mặt lưới vợt phải đảm bảo độ phẳng và dây đan đồng nhất. Đặc biệt, phần tiếp xúc bóng không được có nút thắt lồi ra (ngoại trừ các nút thắt kỹ thuật bắt buộc) để tránh làm hỏng bóng hoặc tạo ra các đường bóng không thể đoán trước. Người chơi được phép sử dụng thiết bị giảm chấn, nhưng phải đặt ngoài vùng đan dây chéo.
Chọn vợt tennis đúng chuẩn giúp tăng hiệu suất thi đấu
Tiêu chuẩn chọn bóng
Bóng tennis đạt chuẩn ITF cần đáp ứng các yếu tố:
- Vỏ ngoài: Phủ vải nỉ màu vàng hoặc trắng. Các đường nối không được để lộ mũi khâu.
- Kích thước: Đường kính từ 6,35cm đến 6,67cm.
- Trọng lượng: Từ 56g đến 59g.
- Độ nảy: Khi thả từ độ cao 245cm xuống mặt sân cứng, bóng phải nảy lên từ 134,62cm đến 147,62cm.
Tùy vào điều kiện sân bãi và trình độ, người chơi có thể chọn loại bóng phù hợp:
- Bóng loại 1 (Tốc độ nhanh): Phù hợp sân đất nện hoặc mặt sân mềm.
- Bóng loại 2 (Tốc độ trung bình): Phổ biến nhất, dùng cho sân cứng tiêu chuẩn.
- Bóng loại 3 (Tốc độ chậm): Dành cho sân có độ nảy cao hoặc không khí loãng.
Bóng tennis tiêu chuẩn có màu vàng hoặc trắng với độ nảy quy định
3. Luật giao bóng và đỡ bóng trong Tennis
Giao bóng là cú đánh khởi đầu cho mọi điểm số và được quy định rất chặt chẽ trong luật chơi tennis.
Quy trình chọn sân và quyền giao bóng
Trước trận đấu, trọng tài sẽ thực hiện tung đồng xu. Người (hoặc đội) chiến thắng trong trò tung đồng xu sẽ có các quyền lựa chọn:
- Chọn quyền giao bóng hoặc đỡ bóng trước (khi đó đối thủ sẽ chọn sân).
- Chọn sân (khi đó đối thủ sẽ chọn quyền giao/đỡ bóng).
- Nhường quyền lựa chọn cho đối thủ.
Mẹo nhỏ: Nếu điều kiện thời tiết lý tưởng, người chơi thường chọn giao bóng trước để chiếm thế chủ động tấn công. Ngược lại, nếu trời nắng gắt hoặc gió lớn, chọn sân (đứng xuôi gió/nắng) có thể là lợi thế chiến thuật.
Vị trí và trình tự giao bóng
Người giao bóng phải đứng ở sau đường biên cuối sân, nằm trong giới hạn của vạch trung tâm và đường biên dọc.
- Điểm số chẵn (0, 15-15, 30-30…): Giao bóng từ phía bên phải sân mình sang ô giao bóng bên trái của đối thủ (chéo sân).
- Điểm số lẻ (15-0, 40-30…): Giao bóng từ phía bên trái sân mình sang ô giao bóng bên phải của đối thủ.
Nếu bóng không rơi vào đúng ô quy định, đó là lỗi bóng hỏng (Fault).
Vị trí đứng giao bóng tennis đúng luật là sau đường biên cuối sân
Các lỗi khi giao bóng
- Lỗi chân (Foot Fault): Chạm chân vào đường biên cuối sân hoặc bước vào trong sân trước khi vợt chạm bóng. Đi hoặc chạy đà khi giao bóng.
- Giao bóng hỏng: Bóng không qua lưới, bóng ra ngoài hoặc sai ô.
- Quy định về bóng 2: Nếu quả giao bóng đầu tiên bị lỗi, người chơi được phép giao lại quả thứ hai tại cùng vị trí. Nếu quả thứ hai vẫn hỏng (Double Fault), đối thủ sẽ ghi điểm.
Lưu ý trong đánh đôi: Người đồng đội của người giao bóng có thể đứng ở bất kỳ vị trí nào trên phần sân của mình, miễn là không che khuất tầm nhìn của người đỡ bóng đối phương.
Luật cho phép giao lại bóng nếu quả đầu tiên bị lỗi
4. Cách tính điểm trong Tennis (Scoring System)
Hệ thống tính điểm của tennis khá độc đáo và khác biệt hoàn toàn so với các môn thể thao khác như bóng đá hay cầu lông. Khác với [luật đánh cầu lông đơn] nơi điểm số được tính liên tiếp (1, 2, 3…), tennis sử dụng thang điểm: 15, 30, 40 và Game.
Thang điểm trong một Game đấu
- 0 điểm: Gọi là “Love”.
- Thắng 1 pha bóng: 15 điểm.
- Thắng 2 pha bóng: 30 điểm.
- Thắng 3 pha bóng: 40 điểm.
- Thắng 4 pha bóng: Thắng Game (Game Point).
Quy tắc Deuce (Hòa 40-40):
Nếu cả hai bên đều đạt 40 điểm, tỷ số là Deuce (Lợi đều). Trận đấu sẽ tiếp tục cho đến khi một bên ghi liên tiếp 2 điểm để thắng game đấu đó:
- Thắng điểm đầu tiên sau Deuce: Lợi thế (Advantage).
- Thắng điểm tiếp theo: Thắng Game.
- Nếu đang có Lợi thế mà để thua điểm: Trở về Deuce.
Cách tính Set và Trận đấu (Match)
- Một trận đấu thường gồm 3 set (thắng 2 là thắng chung cuộc) hoặc 5 set (thắng 3 là thắng chung cuộc – thường ở Grand Slam).
- Trong mỗi set, ai thắng trước 6 game và cách biệt ít nhất 2 game (ví dụ 6-4) sẽ thắng set đó.
- Nếu tỷ số là 6-6, hai bên sẽ bước vào loạt Tie-break để quyết định người thắng set (thường là 7-6).
Bảng tính điểm tennis chi tiết từ Love đến Game
5. Các lỗi phổ biến và quy định xử phạt
Để duy trì tính chuyên nghiệp, luật chơi tennis quy định rõ các trường hợp phạm lỗi sẽ dẫn đến mất điểm trực tiếp:
- Chạm bóng hai lần: Người chơi cố ý chạm bóng 2 lần trên mặt vợt trong một cú đánh.
- Lỗi chạm lưới: Vợt, cơ thể hoặc quần áo chạm vào lưới/cột lưới khi bóng đang trong cuộc.
- Bóng chạm người: Để bóng chạm vào cơ thể trước khi chạm vợt.
- Đánh bóng khi chưa qua lưới: Vợt chạm bóng ở phần sân đối phương (trừ trường hợp đà vợt theo quán tính sau khi chạm bóng ở sân mình).
- Cản trở đối thủ: Cố tình gây mất tập trung hoặc cản trở cú đánh của đối phương.
Bóng phải qua lưới và rơi trong sân mới được tính điểm hợp lệ
6. Quy định về thời gian nghỉ ngơi
Sức bền là yếu tố then chốt trong tennis, do đó thời gian nghỉ cũng được quy định chặt chẽ:
- Giữa các điểm số: Tối đa 25 giây (theo luật ATP/WTA).
- Đổi sân (sau các game lẻ 1, 3, 5…): Nghỉ 90 giây.
- Kết thúc set đấu: Nghỉ 120 giây (2 phút).
Các hành vi cố tình câu giờ, trì hoãn trận đấu có thể bị trọng tài cảnh cáo hoặc phạt điểm.
Nắm vững luật giúp người chơi tránh các lỗi vi phạm đáng tiếc
7. Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQ)
Tie-break là gì?
Đây là loạt đánh phụ khi tỷ số set là 6-6. Trong loạt tie-break, điểm tính là 1, 2, 3, 4… Ai lên 7 trước và cách biệt 2 điểm sẽ thắng set đấu.
Khi nào được giao bóng lại mà không mất điểm?
Đó là khi giao bóng chạm lưới nhưng vẫn rơi vào ô giao bóng hợp lệ (gọi là “Let”). Hoặc khi có sự cố khách quan (bóng lạ lăn vào sân) làm gián đoạn cú đánh.
Hành vi nào bị truất quyền thi đấu?
Các hành vi phi thể thao nghiêm trọng như: đập vợt gây nguy hiểm, lăng mạ trọng tài/đối thủ, hoặc không đảm bảo sức khỏe thi đấu có thể dẫn đến việc bị loại trực tiếp (Default).
Kết luận
Nắm vững luật chơi tennis là bước đệm vững chắc giúp bạn tiến xa hơn trên con đường chinh phục bộ môn thể thao quý tộc này. Không chỉ giúp bạn tránh những lỗi sai ngớ ngẩn, hiểu luật còn giúp bạn xây dựng chiến thuật thi đấu thông minh và hiệu quả hơn.
Hy vọng bài viết trên của Thể Thao Mỗi Ngày đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và dễ hiểu nhất về luật quần vợt hiện hành. Hãy xách vợt lên, ra sân tập luyện và áp dụng ngay những kiến thức này vào thực tế nhé!
Nguồn tham khảo:
- ITF Rules of Tennis
- Babolat Việt Nam
