Luật Bóng Đá: Tổng Hợp 18 Quy Định Cơ Bản Và Mới Nhất Từ FIFA

Bóng đá, môn thể thao vua, không chỉ hấp dẫn bởi những pha bóng đẹp mắt mà còn bởi hệ thống luật lệ chặt chẽ, đảm bảo tính công bằng cho mọi trận đấu. Luật bóng đá là tập hợp các quy tắc được ban hành bởi Ủy ban Bóng đá Quốc tế (IFAB) và áp dụng thống nhất trên toàn thế giới. Dù là cầu thủ chuyên nghiệp, trọng tài, huấn luyện viên hay chỉ là người hâm mộ cuồng nhiệt, việc nắm vững các quy định này là điều kiện tiên quyết để hiểu và thưởng thức trọn vẹn trận đấu.

Tổng quan về luật đá bóng cơ bản được áp dụng trên toàn thế giới

Tương tự như sự chặt chẽ trong [luật quần vợt], bóng đá cũng đòi hỏi người chơi phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về sân bãi, dụng cụ và hành vi thi đấu để tạo nên một môi trường thể thao văn minh, chuyên nghiệp.

1. Quy định về sân bãi và dụng cụ thi đấu

Để một trận đấu diễn ra đúng chuẩn, các yếu tố về cơ sở vật chất cần phải đáp ứng chính xác các thông số kỹ thuật của FIFA.

Sân thi đấu tiêu chuẩn

Theo luật bóng đá hiện hành, các trận đấu chuyên nghiệp diễn ra trên sân 11 người với kích thước hình chữ nhật. Chiều dài sân là 105m và chiều rộng là 68m. Sân được chia làm hai phần bằng nhau bởi đường giữa sân, nơi diễn ra tình huống giao bóng tại tâm vòng tròn có bán kính 9m15.

Khu vực cầu môn (khung thành) có kích thước rộng 7,32m và cao 2,44m. Đặc biệt quan trọng là khu vực cấm địa (vòng 16m50), nơi thủ môn được phép dùng tay và là nơi diễn ra các quả phạt đền. Bên trong còn có khu vực 5m50 dùng cho các quả phát bóng lên.

Sơ đồ chi tiết quy tắc bóng đá về sân thi đấu 11 người

Quy định về bóng thi đấu

Trái bóng được sử dụng phải có hình cầu, làm bằng da hoặc chất liệu tương tự được công nhận. Trong thi đấu chuyên nghiệp (dành cho cầu thủ trên 15 tuổi), bóng size số 5 là chuẩn mực bắt buộc.

Thông số kỹ thuật của bóng bao gồm: chu vi từ 68-70cm, trọng lượng từ 410-450 gram và áp suất hơi từ 0,6 đến 1,1.

Tiêu chuẩn kỹ thuật luật về quả bóng đá trong thi đấu

Trang bị cầu thủ

Cầu thủ ra sân bắt buộc phải trang bị giày bóng đá chuyên dụng, tất dài, bọc ống đồng (shinguard). Đồng phục của hai đội phải khác màu nhau để phân biệt. Riêng thủ môn phải mặc trang phục khác màu hoàn toàn với cầu thủ hai đội và trọng tài, đồng thời được trang bị găng tay bảo hộ.

Trang bị cần thiết của mỗi cầu thủ khi ra sân

2. Nhân sự và thời gian thi đấu

Số lượng cầu thủ

Một trận đấu tiêu chuẩn có 22 cầu thủ trên sân, chia đều cho hai đội (mỗi đội 11 người, bao gồm 1 thủ môn). Trận đấu sẽ không thể bắt đầu hoặc tiếp tục nếu một trong hai đội có ít hơn 7 cầu thủ.

Về quyền thay người, trong các trận đấu chính thức theo quy định truyền thống, mỗi đội được phép thay tối đa 3 cầu thủ. Những người đã rời sân sẽ không được phép quay lại thi đấu.

Khác với [luật bóng chuyền 6 người] nơi các vị trí có sự luân chuyển liên tục theo chiều kim đồng hồ, trong bóng đá, các cầu thủ giữ vị trí chiến thuật cố định và chỉ thay đổi khi có sự điều chỉnh từ huấn luyện viên.

Thời gian thi đấu

Một trận đấu kéo dài 90 phút, chia làm hai hiệp (mỗi hiệp 45 phút) với thời gian nghỉ giữa hiệp là 15 phút. Thời gian bù giờ sẽ được trọng tài quyết định dựa trên thời gian “bóng chết” do thay người, chấn thương hoặc các gián đoạn khác.

3. Vai trò của tổ trọng tài

Trọng tài chính

Là người có quyền lực cao nhất trên sân (“Vua áo đen”), chịu trách nhiệm thực thi luật bóng đá. Mọi quyết định của trọng tài chính về các tình huống trong trận đấu là quyết định cuối cùng. Trọng tài sử dụng còi để điều khiển và dùng thẻ (vàng/đỏ) để xử lý vi phạm.

Trọng tài chính là người cầm cân nảy mực trong trận đấu

Trợ lý trọng tài (Trọng tài biên)

Hai trợ lý hoạt động dọc hai đường biên dọc, sử dụng cờ để hỗ trợ trọng tài chính xác định các lỗi: bóng ra ngoài sân, việt vị, hoặc các lỗi phạm quy xảy ra gần vị trí của họ.

4. Các quy tắc vận hành trận đấu

Bắt đầu và tái khởi động

Trận đấu bắt đầu bằng việc tung đồng xu để chọn sân hoặc quyền giao bóng. Quả giao bóng được thực hiện tại tâm sân. Bóng được coi là trong cuộc khi di chuyển rõ ràng. Sau mỗi bàn thắng, trận đấu được bắt đầu lại bằng quả giao bóng của đội bị thủng lưới.

Quy định về việc bắt đầu hay tái khởi động trận đấu

Bóng trong cuộc và ngoài cuộc

Bóng ngoài cuộc: Khi toàn bộ trái bóng đã vượt qua đường biên dọc hoặc biên ngang (dù ở mặt đất hay trên không), hoặc khi trọng tài thổi còi dừng trận đấu.
Bóng trong cuộc: Tất cả các thời điểm còn lại, kể cả khi bóng bật ra từ cột dọc, xà ngang hoặc bật vào người trọng tài khi họ đang đứng trong sân.

Cách tính bàn thắng

Bàn thắng được công nhận hợp lệ khi toàn bộ trái bóng đã vượt qua vạch vôi giữa hai cột dọc và dưới xà ngang, với điều kiện đội ghi bàn không phạm luật trước đó.

5. Các lỗi và hình thức xử phạt

Hệ thống xử phạt là phần phức tạp nhất trong luật bóng đá, nhằm đảm bảo tính fair-play.

Lỗi phạt trực tiếp

Trọng tài sẽ thổi phạt nếu cầu thủ phạm các lỗi như: đá, ngáng chân, nhảy vào người, chèn ép, đánh nguội, xoạc bóng nguy hiểm hoặc cố tình chơi bóng bằng tay (trừ thủ môn trong vòng cấm).

Các hành vi phạm luật thường gặp của cầu thủ

Luật việt vị

Một cầu thủ bị coi là việt vị nếu đứng ở phần sân đối phương, gần đường biên ngang khung thành đối phương hơn cả bóng và cầu thủ phòng ngự cuối cùng thứ 2 (thường là hậu vệ cuối cùng, vì thủ môn là người cuối cùng) tại thời điểm đồng đội chuyền bóng.

Thẻ phạt

Thẻ vàng: Dùng để cảnh cáo các hành vi như phi thể thao, phản ứng trọng tài, câu giờ, hoặc liên tục phạm luật.
Thẻ đỏ: Áp dụng cho lỗi nghiêm trọng như bạo lực, nhổ nước bọt, cố tình dùng tay cản bàn thắng, hoặc nhận 2 thẻ vàng trong một trận. Cầu thủ nhận thẻ đỏ bị truất quyền thi đấu và đội bóng không được phép thay người thế chỗ.

Quy định về thẻ vàng và thẻ đỏ trong luật bóng đá FIFA

6. Các tình huống cố định

Phạt đền (Penalty)

Khi một cầu thủ phạm lỗi trong vòng cấm địa đội nhà, đội tấn công được hưởng quả phạt đền 11m. Đây là tình huống đối mặt trực tiếp giữa cầu thủ sút phạt và thủ môn. Tất cả cầu thủ khác phải đứng ngoài vòng 16m50 và sau chấm phạt đền.

Phạt góc

Nếu bóng chạm người đội phòng ngự đi hết biên ngang, đội tấn công được hưởng phạt góc. Bóng được đặt trong cung đá phạt góc ở góc sân tương ứng.

Cầu thủ thực hiện tình huống đá phạt góc

Ném biên và Phát bóng

Ném biên: Khi bóng đi hết biên dọc. Cầu thủ ném biên phải dùng cả hai tay, đưa bóng từ sau đầu và giữ hai chân chạm đất.
Phát bóng: Khi bóng chạm đội tấn công đi hết biên ngang. Thủ môn hoặc hậu vệ đặt bóng trong khu vực 5m50 để đá lên.

Hiệp phụ và Luân lưu

Trong các trận đấu loại trực tiếp, nếu hòa sau 90 phút, hai đội sẽ đá hai hiệp phụ (mỗi hiệp 15 phút). Nếu vẫn hòa, loạt sút luân lưu 11m sẽ được tiến hành để phân định thắng thua.

Hiệp phụ và loạt sút luân lưu đầy căng thẳng

Kết luận

Trên đây là tổng hợp 18 điều luật bóng đá cơ bản và quan trọng nhất hiện nay. Việc nắm vững những quy định này không chỉ giúp các cầu thủ thi đấu tự tin, tránh mắc lỗi không đáng có mà còn giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu với một góc nhìn chuyên môn và sâu sắc hơn. Bóng đá là môn thể thao của sự vận động không ngừng, và việc hiểu luật chơi chính là chìa khóa để tận hưởng trọn vẹn niềm đam mê này.